Życie i praca w Szwecji

Praca w Szwecji - urlop macierzyński / rodzicielski

Kobietom w ciąży przysługuje prawo opuszczenia miejsca pracy na 7 tygodni przed planowanym porodem. Jeśli się na to zdecyduje liczone jest to na poczet przyszłego urlopu rodzicielskiego. Kobiecie w ciąży przysługuje również tymczasowe przeniesienie na inne stanowisko, jeżeli jej praca mogłaby zagrozić płodowi. Jeżeli takie przeniesienie nie jest możliwe, przysługuje jej płatny urlop na czas całej ciąży.

De facto nie ma w Szwecji urlopu macierzyńskiego. Przysługuje natomiast prawo do bardzo długiego urlopu z powodu narodzin dziecka, zwanego urlopem rodzicielskim. Mają do niego zarówno kobiety jaki mężczyźni, przy czym może on być dowolnie rozłożony pomiędzy obydwoje rodziców. Jest jeden warunek: jedno z rodziców musi wziąć co najmniej 60 dni takiego urlopu. Takie same zasady odnoszą się również do rodziców adopcyjnych. Praktyka pokazuje, że około 80% urlopów rodzicielskich wykorzystywanych jest przez kobiety. Mężczyźni zazwyczaj zadowalają się 60 dniowym, obligatoryjnym urlopem, zwanym ojcowskim, który jest warunkiem dowolnego rozłożenia urlopu pomiędzy oboje rodziców.

Urlop ten trwać może ponad rok, bo aż 480 dni, przy czym są to dni płatne. Pierwsze 390 dni jest płatne 80% podstawowego wynagrodzenia, a ostatnie 90 dni to 100% wypłata. Jednakże zasada ta nie obowiązuje pracowników przekraczających pewien próg dochodów. Dlatego właśnie, między innymi, panowie decydują się tylko na obligatoryjne 60 dni, gdyż często zmniejsza to dochody rodziny. Dlatego właśnie wielu szwedzkich pracodawców decyduje się na dopłacanie ojcom z własnej kieszeni, aby brali oni ten urlop, gdyż, jak twierdzą, powoduje to rozwój w mężczyznach cech przydatnych im później w pracy zawodowej.

Prawo do urlopu rodzicielskiego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu nieprzerwanie minimum pół roku lub pracującemu minimum 12 miesięcy w czasie ostatnich dwóch lat. Należy go wykorzystać przed osiągnięciem przez dziecko wieku 8 lat. Może on być zarówno płatny, częściowo płatny, jak i bezpłatny, może być wykorzystany w całości lub podzielony na części.

Osoby będące na urlopie rodzicielskim są objęte prawem ochrony zatrudnienia, co oznacza, że po jego upływie mają prawo powrócić na wcześniej zajmowane stanowisko pracy. Dopuszcza się jednak sytuację likwidacji stanowiska pracy, w czasie gdy pracownik przebywał na urlopie, jednakże trwają dyskusje mające na celu zlikwidowanie tego przepisu.

Niezależnie od urlopu rodzicielskiego, ojcu dziecka przysługuje 10 dni urlopu związanego z narodzinami dziecka. Może on również zażądać urlopu przed porodem, jeśli w jego czasie będzie uczęszczał z partnerką do szkoły rodzenia.